Co-enzym Q10 bij vasculaire ziektes van het netvlies
Co-enzym Q10 beloftevol bij vasculaire ziektes van het netvlies

Het is slechts een klein onderzoek zonder controlegroep, maar het levert aanwijzingen op dat co-enzym Q10 onderdeel kan zijn van de behandeling van netvliesaandoeningen. Retrospectief werden casestudies ondernomen van de behandeling met vitaminen en Q10 van vasculaire ziektes van het netvlies. De onderzoekers deden een aantal opmerkelijke observaties.

De patiënten uit deze studie hadden heel uiteenlopende netvliesziekten, die het gezichtsveld aantasten en doorgaans samenhangen met andere vaat- of ooggerelateerde zwaktes. De belangrijkste waren:

  • Infarct van de oogzenuw (non-arteritic ischemic optic neuropathy - NAION), die ontstaat wanneer een afsluiting plaatsvindt in kleine bloedvaatjes die de oogzenuw van bloed voorzien. De aandoening leidt tot een meestal plotseling (in uren/dagen) verminderd gezichtsvermogen en komt vooral voor bij mensen boven de 50 jaar.
  • Arteriële afsluiting van het netvlies (retinal artery occlusion - RAO), dat geen of nog maar weinig zuurstof krijgt aangevoerd. Daarbij kan één tak van een bloedvat zijn afgesloten (branch retinal artery occlusion – BRAO) of de hoofdslagader (central retinal artery occlusion – CRAO). RAO treft vooral mensen boven de 60 jaar.
  • Blindheid, volgend op een beroerte, in één helft van het gezichtsveld van één of beide ogen (hemianopia) of in één vierde van het gezichtsveld (quadrantanopia).

De studie liep over de jaren 2009 tot 2019 en betrof een cohort van 48 Spaanse patiënten: 18 met NAION, 7 met RAO, 10 met hemianopia/quadrantanopia en 13 met andere netvliesziekten. Hen werd een reeks vitaminen voorgeschreven, waaronder ook dagelijks 100 mg van het vitamine-achtige Q10. Om de voortgang van de betreffende aandoeningen te volgen, werd de zogeheten visual field index (VFI) gebruikt. Deze test de mate waarin het gezichtsveld door de ziekte is aangetast.

Klaarblijkelijk onder invloed van de ingezette stoffen vertoonden alle personen verbeteringen in hun gezichtsveld. Het duidelijkste was dat het geval bij RAO-patiënten, gevolgd door degenen met NAION en dan de patiënten met hemianopia/quadrantanopia. Bij een van de patiënten kon preciezer het resultaat van de behandeling worden aangegeven. Diens gezichtsveld bleef gedurende een follow-up van 64 maanden vrijwel ongewijzigd, waarna Q10 werd ingezet met als resultaat een 55% VFI-progressie in maand 106. Na onderbreking verminderde het gezichtsveld weer, maar het herstelde zich deels na hervatting van deze suppletie.

Het onderzoek levert een belangrijke aanzet voor nadere studie naar het nut van Q10, met een placebo-patiëntengroep ter controle. Dan zal ook duidelijk moeten worden of positieve effecten op netvliesziekten exclusief aan Q10 moeten worden toegeschreven of dat de combinatie met vitaminen daarvoor verantwoordelijk is.

Referenties

Fernández-Vega B, Nicieza J, Álvarez-Barrios A, Álvarez L, García M, Fernández-Vega C, Vega JA, González-Iglesias H. The Use of Vitamins and Coenzyme Q10 for the Treatment of Vascular Occlusion Diseases Affecting the Retina. Nutrients. 2020 Mar 9;12(3). https://www.mdpi.com/2072-6643/12/3/723/htm