Leeftijd heeft een grotere invloed op het vermogen om bruin vetweefsel te kunnen activeren dan overgewicht, volgens een promotieonderzoek van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam gepubliceerd in het Journal of Nuclear Medicine. De combinatie van zowel een minder actief sympathisch zenuwstelsel en een afgenomen gevoeligheid van bruin vet voor sympathische stimulatie zorgt ervoor dat oudere mannen minder in staat zijn om bruin vet te activeren.
Bruin vet bevindt zich vooral in de nek en aan de bovenkant van de rug langs de hoofdslagaders. Dit weefsel verbrandt energie, terwijl wit vet vooral energie opslaat. Activatie van bruin vet zou gewichtsverlies kunnen bevorderen, omdat er dan meer energie wordt verbrand. Bruin vet kan geactiveerd worden door blootstelling aan lage temperaturen. In deze studie onderzochten de wetenschappers de rol van het sympathisch zenuwstelsel bij de activatie van bruin vet door blootstelling aan kou.
Daarvoor werden 35 gezonde proefpersonen in drie groepen ingedeeld en met elkaar vergeleken: veertien jonge slanke mannen (18 - 30 jaar, BMI 19 - 25), tien jonge dikke mannen (18-30 jaar, BMI> 28) en elf oudere slanke mannen (>40 jaar, gem. 54 jaar, BMI 19 - 25). De mannen moesten twee uur in een koude ruimte zitten. Daarna werd de activiteit van hun bruine vet gemeten met positronemissietomografie (PET/CT-scan) om veranderingen in de glucosestofwisseling in beeld te brengen door toediening van een radioactieve vloeistof. Activiteit van het sympathische zenuwstelsel werd gemeten met computertomografie via uitstraling van enkelvoudige fotonen (SPECT).
Uit de resultaten bleek dat vooral bij de oudere slanke mannen de activiteit van het bruine vet was afgenomen in vergelijking met jonge slanke mannen. Ook vond ze een kleine afname in bruin-vetactiviteit bij dikke mannen vergeleken met slanke mannen, maar die afname was veel minder dan wat de onderzoekster op basis van de literatuur had verwacht. De metingen aan het zenuwstelsel lieten een vergelijkbaar resultaat zien: bij jongere mannen is het sympathisch zenuwstelsel veel actiever dan bij oudere mannen. Bij overgewicht is dit verschil veel minder. Deze rol van het sympathisch zenuwstelsel zou in onderzoeken met meer proefpersonen bevestigd moeten worden.
Keep Cool and Stay Lean. Promotie Bähler L, AMC Amsterdam, press release. 10 maart 2017
Bähler L, Verberne HJ, Admiraal WM et al. Differences in Sympathetic Nervous Stimulation of Brown Adipose Tissue Between the Young and Old, and the Lean and Obese. J Nucl Med. maart 2016; 57(3):372-7. doi: 10.2967/jnumed.115.165829