Een grote systematische review en meta-analyse laat zien dat probioticasupplementen de diversiteit van de darmmicrobiota bij gezonde mensen niet vergroten. Effecten van probiotica treden waarschijnlijk eerder op via functionele mechanismen dan via een brede verandering van de microbiële diversiteit.
Onderzoekers voerden een systematische review en meta-analyse uit van gerandomiseerde gecontroleerde studies naar het effect van probiotica op de diversiteit van de darmmicrobiota bij gezonde populaties. De analyse volgde Cochrane-richtlijnen en PRISMA-2020-rapportagestandaarden. Op 12 april 2024 doorzochten zij MEDLINE, Embase en de Cochrane Central Register of Controlled Trials. Uiteindelijk voldeden 47 gerandomiseerde studies aan de inclusiecriteria voor de systematische review.
Voor de meta-analyse selecteerden onderzoekers 22 studies met in totaal 1.068 deelnemers waarin gegevens over microbiële diversiteit beschikbaar waren. De studies includeerden voornamelijk gezonde volwassenen, maar enkele onderzoeken richtten zich op ouderen, kinderen of zuigelingen. Interventies bestonden uit verschillende probiotische stammen, vaak uit de families Lactobacillaceae, Bifidobacteriaceae en Bacillaceae, toegediend als capsules, poeder of andere supplementvormen. De interventieduur varieerde doorgaans van enkele weken tot enkele maanden.
De meta-analyse liet geen statistisch significante verschillen zien tussen probiotica en controlecondities voor meerdere diversiteitsmaten. Subgroepanalyses naar probiotische families, risico op bias en interventieduur veranderden deze uitkomsten niet. Meta-regressie liet eveneens geen relatie zien tussen de duur van suppletie en veranderingen in microbiële diversiteit.
De onderzoekers concludeerden dat probioticasuppletie bij gezonde individuen niet leidt tot een significante verandering van de diversiteit van de darmmicrobiota. Het lijkt erop dat een stabiele darmmicrobiota bij gezonde mensen nauwelijks wijzigt door toevoeging van enkele probiotische stammen. Effecten van probiotica treden waarschijnlijk eerder op via functionele mechanismen dan via een brede verandering van de microbiële diversiteit.
Het is relevant om op te merken dat de beschikbare studies uiteenlopende probiotische stammen, doseringen en interventieduren toepasten. Niet alle studies rapporteerden dezelfde maten voor microbiële diversiteit, waardoor slechts een deel van de studies in de meta-analyse kon deelnemen. Daarnaast ontbraken vaak voldoende gegevens om analyses naar leeftijd, geslacht of specifieke subgroepen uit te voeren.
Éliás AJ, Földvári-Nagy KC, Al-Gharati YZ et al. Effect of probiotic supplementation on the gut microbiota diversity in healthy populations: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. BMC Med. 2026;24:71.