Meerdere antioxidante stoffen spelen een rol bij de bloeddrukverlagende werking van tomaten. Meestal wordt alleen aandacht besteed aan lycopeen, maar onderzoek laat zien dat een gepatenteerd tomatenextract een meerwaarde heeft boven alleen deze carotenoïde. Het gehalte aan lycopeen moet bovendien hoger zijn dan wat een normale consumptie van tomaten levert.
Het antioxidante verdedigingsmechanisme van tomatenproducten biedt weerstand aan de oxidatieve stress en inflammatie die tot de pathogenese van hoge bloeddruk behoren. Behalve uit lycopeen bestaat de verdediging onder meer uit de vitaminen C en E, bètacaroteen en de (kleurloze) carotenoïden fytoeen en fytoflueen. Israëlische onderzoekers wilden weten in hoeverre een Tomaat Nutriënt Complex (TNC) met dergelijke antioxidanten beter helpt om de bloeddruk onder controle te houden dan alleen lycopeen.
Voor de double-blinde RCT werden 61 deelnemers tussen 35 en 60 jaar geselecteerd, een aantal dat later terugviel naar 46. Zij hadden een verhoogde bloeddruk, maar gebruikten daartegen geen medicijnen. Er werden capsules van het TNC gebruikt met respectievelijk 5, 15 en 30 mg lycopeen. De effecten van deze drie doses werden gedurende acht weken vergeleken met 15 mg synthetisch lycopeen en met een placebo. Uit de resultaten bleek dat een TNC met 15 of 30 mg lycopeen was geassocieerd met een significante verlaging van de systolische bloeddruk. Dat effect was er niet bij 5 mg lycopeen en evenmin bij synthetisch lycopeen.
In rauwe tomaten bedraagt de hoeveelheid lycopeen 2,5 tot 4 mg per 100 gram. Uitgaande van een dagelijkse consumptie van 100 tot 200 gram tomaten, zou men tussen de 4 en 8 mg lycopeen per dag binnenkrijgen. Dat volstaat dus niet om de bloeddruk te normaliseren, zodat ook andere lycopeenrijke voedingsmiddelen of -supplementen nodig zijn.
De studie werd gefinancierd door het Israëlische voedingsconcern LycoRed. De onderzoekers waren bovendien deels belanghebbend, want enkelen van hen waren in dienst van het bedrijf, onder anderen als consultant. Dat neemt niet weg dat de resultaten van het onderzoek aansluiten bij eerdere bevindingen uit de wetenschap.
Wolak T, Sharoni Y, Levy J, Linnewiel-Hermoni K, Stepensky D, Paran E. Effect of Tomato Nutrient Complex on Blood Pressure: A Double Blind, Randomized Dose⁻Response Study. Nutrients. 2019 Apr 26;11(5). https://www.mdpi.com/2072-6643/11/5/950/htm