Verband tussen stress en obesitas bij jong en oud
Verband tussen stress en obesitas bij jong en oud

Er is een sterk verband tussen chronische blootstelling aan verhoogde cortisolconcentraties door stress en de aanwezigheid van obesitas en meer buikvet bij jong en oud. Dat blijkt uit een Brits onderzoek van University College London onder 2527 ouderen tussen 54 en 87 jaar en uit Nederlands onderzoek van Erasmus Universiteit onder 3019 kinderen van zes jaar. Zij kwamen tot dezelfde conclusie bij jong en oud en publiceerden daarover in verschillende tijdschriften: Obesity (2017) en International Journal of Obesity (2016).

Trefwoorden

In het Rotterdamse onderzoek bij kinderen werden ruim drieduizend kinderen ingedeeld in vijf even grote groepen op basis van de concentratie cortisol over drie maanden. Daaruit bleek dat in de groep kinderen met de hoogste cortisolspiegels bijna tien keer zoveel obesitas voorkwam vergeleken met kinderen met lage spiegels. Daarnaast zat vet vaker in de buikstreek, wat ongunstig is voor de gezondheid. Cortisolspiegels en daarmee het stressgehalte werd gemeten in hoofdhaar. Drie centimeter lang haar vanaf de schedel weerspiegelt de hoogte van cortisol gedurende de afgelopen drie maanden. Cortisol kan onder meer verhogen door psychische spanning, tekort aan slaap, ontstekingen en te suikerrijke voeding.

Bij de ouderen in het Britse onderzoek werd een verband gevonden tussen chronisch verhoogde cortisolwaarden en obesitas. Hoe hoger de cortisolwaarde over twee maanden was, des te hoger bleken lichaamsgewicht, tailleomtrek en BMI. Ook hier werd gebruik gemaakt de nieuwe stabielere analyse van (in dit geval 2 cm) hoofdhaar voor het meten van cortisol over twee maanden. Door fluctuatie van cortisol gedurende de dag zijn metingen in bloed, speeksel of urine niet betrouwbaar. Uit een retrospectieve longitudinale analyse over vier jaar bleken hoge cortisolspiegels ook significant geassocieerd met het meer dan vier jaar voortduren van obesitas bij ouderen.

Referenties

Jackson SE, Kirschbaum C, Steptoe A. Hair cortisol and adiposity in a population-based sample of 2,527 men and women aged 54 to 87 years. Obesity. Maart 2017 25(3):539-544 doi:10.1002/oby.21733

Noppe G, van den Akker EL, de Rijke YB et al. Long-term glucocorticoid concentrations as a risk factor for childhood obesity and adverse body-fat distribution. Int J Obes (Lond). Okt. 2016;40(10):1503-1509 doi: 10.1038/ijo.2016.113