Een eliminatiedieet volgens het Autoimmune Protocol (AIP) gaat bij mensen met reumatoïde artritis samen met minder ziekteactiviteit en klachten, zo blijkt uit een recent gepubliceerde pilotstudie.
Nieuw-Zeelandse onderzoekers onderzochten het AIP-dieet bij negen volwassenen met reumatoïde artritis (RA): zeven vrouwen en twee mannen van 40 tot 63 jaar. Zij hadden minimaal zes maanden RA en gebruikten stabiele medicatie en supplementen. De deelnemers aten eerst vier weken hun gebruikelijke voeding en volgden daarna acht weken het AIP-dieet.
Het AIP-dieet sloot onder meer granen, peulvruchten, zuivel, eieren, nachtschades, noten, zaden, alcohol, toegevoegde suikers en voedingsadditieven uit. Groente, fruit, onbewerkt vlees, vis en gefermenteerde voedingsmiddelen kregen juist nadruk.
De onderzoekers beoordeelden wekelijks de klachten en ziekteactiviteit met twee gevalideerde vragenlijsten. RAPID3 meet lichamelijk functioneren, pijn en ervaren ziekteactiviteit. RAID omvat pijn, lichamelijk functioneren, vermoeidheid, slaap, lichamelijk en emotioneel welzijn en het omgaan met de ziekte. Bij beide loopt de score van 0 tot 10; lager is gunstiger.
De gemiddelde RAPID3-score daalde van 2,73 naar 0,99. Vier deelnemers bereikten een klinisch relevante verbetering. De gemiddelde RAID-score daalde van 3,13 naar 1,02 en verbeterde bij zeven van de negen deelnemers. Ook namen vermoeidheid, slaapproblemen en pijn af. Het gemiddelde NSAID-gebruik daalde eveneens.
Tijdens het AIP-dieet aten de deelnemers meer groente, fruit en vis en kregen zij meer vezels binnen. Acht deelnemers verloren gewicht, gemiddeld 5 kilo. De middelomtrek nam gemiddeld 4,8 centimeter af. Enkele deelnemers rapporteerden hoofdpijn en maag-darmklachten; bij twee hielden bijwerkingen langer aan.
Volgens de onderzoekers verdient het AIP-dieet verder onderzoek als mogelijke aanvullende aanpak bij RA. De studie was echter zeer klein en had geen aparte controlegroep. Daarnaast bemoeilijken zelfselectie, gewichtsverlies, zelfgerapporteerde uitkomsten en het ontbreken van ontstekings- en microbioommarkers de interpretatie. Een groot deel van de interventie vond bovendien tijdens een COVID-lockdown plaats.
McNeill JJ, Mearns GJ, Grainger R et al. The effect of an Autoimmune Protocol (AIP) diet in adults with rheumatoid arthritis: a single arm crossover pilot feasibility study. Musculoskeletal Care. 2026;24:e70214.