Arginine versus cariës
Arginine draagt mogelijk bij aan cariëspreventie

Een klein klinisch onderzoek laat zien dat het aminozuur arginine de zuurgraad, samenstelling en structuur van tandplak bij mensen met actieve cariës gunstig verandert. Dit kan de virulentie van biofilms verminderen en zo bijdragen aan cariëspreventie.

Het gaat om een gerandomiseerde, placebogecontroleerde, triple-blinde studie met in totaal twaalf cariës-actieve volwassenen. De gemiddelde leeftijd van de tien patiënten die de trial voltooiden was circa 52,8 jaar, met drie vrouwelijke deelnemers. Alle deelnemers hadden een substantieel aantal actieve cariëslaesies (gemiddeld bijna tien per persoon). Deelnemers kregen aan de ene zijde van de mond placobobehandeling en aan de andere zijde behandeling met arginine. Ze droegen vier dagen lang speciale mondbeugels waarop tandplak kon groeien. Drie keer per dag dompelden zij de beugels eerst in een suikeroplossing, gevolgd door een behandeling met 30 minuten arginine of placebo. Na vier dagen groeiperiode verwijderden onderzoekers de biofilms om microscopische en moleculaire analyses uit te voeren.

Bij gebruik van arginine bleef de zuurgraad van tandplak na suiker lager dan bij placebo. Dat verkleint de kans op aantasting van het tandglazuur. De structuur van de tandplak veranderde ook: schadelijke biofilms verloren deels hun samenhang. Daarnaast nam het aantal zuurproducerende bacteriën af, terwijl bacteriën die juist minder zuur vormen iets toenamen. De individuele pH-reacties op arginine verschilden tussen patiënten maar lieten geen duidelijke koppeling zien met specifieke microbiële populaties of matrixstructuren.

De studie laat zien dat arginine tandplak minder schadelijk kan maken. Het helpt zuren te neutraliseren, vermindert de vorming van plakkerige structuren in de tandplak en bevordert de groei van bacteriën die minder zuur produceren. Deze veranderingen kunnen de virulentie van tandplak verminderen, wat klinisch relevant is voor cariëspreventiestrategieën. Omdat arginine een aminozuur is dat van nature in speeksel voorkomt en veilig is voor gebruik in mondverzorgingsproducten, biedt het een veelbelovende aanpak om mensen met verhoogd risico op cariës extra bescherming te geven bovenop standaard mondhygiëne.

Een kanttekening bij deze studie is dat het een kleine deelnemersgroep betrof. Het ontwerp, waarbij  binnen een mond twee behandelingen worden vergeleken kan niet volledig uitsluiten dat behandelingen elkaar beïnvloeden via mondholtebrede effecten. De korte duur van biofilmgroei (vier dagen) geeft alleen inzicht in acute biofilmreacties en niet in langdurige klinische uitkomsten zoals daadwerkelijke cariësprogressie.

Referenties

Del Rey YC, Rikvold PD, Lund MB,  et al. Arginine modulates the pH, microbial composition, and matrix architecture of biofilms from caries-active patients. Int J Oral Sci. 20 november 2025;17:70