Een ketogeen dieet van twaalf weken leidde in een klinische pilotstudie tot verbetering van motorische en niet-motorische symptomen bij patiënten met de ziekte van Parkinson. Tegelijk traden specifieke veranderingen op in de darmmicrobiota. Deze bevindingen onderstrepen de mogelijke rol van metabole processen en de darm-hersenas bij parkinson.
Onderzoekers voerden een exploratieve klinische pilotstudie uit bij patiënten met de ziekte van Parkinson. Zij includeerden 27 patiënten met klinisch bevestigde parkinson volgens de diagnostische criteria van de Movement Disorder Society. De mediane leeftijd lag rond 64 jaar en 44,4% van de deelnemers was man. De meeste deelnemers hadden een matig gevorderd stadium van parkinson (stadium 2 volgens de Hoehn-Yahr-schaal). Daarnaast includeerden de onderzoekers 27 gezonde familieleden uit hetzelfde huishouden als controlegroep voor vergelijking van de darmmicrobiota.
Alle patiënten volgden gedurende twaalf weken een strikt ketogeen dieet met minder dan 5% koolhydraten, 75–85% vet en 15–20% eiwit. De onderzoekers controleerden dagelijks therapietrouw met urinetesten op ketonen. Tijdens de studie hielden patiënten hun medicatie stabiel. Van de 27 patiënten rondde een groep van 16 deelnemers de interventie volledig af.
De onderzoekers beoordeelden motorische symptomen en het functioneren in het dagelijks leven met diverse gestandaardiseerde klinische meetinstrumenten. Voor niet-motorische symptomen beoordeelden de onderzoekers onder meer klachten zoals angst, depressie, slaapstoornissen, cognitief functioneren en andere veelvoorkomende niet-motorische verschijnselen. Daarnaast analyseerden zij de samenstelling van de darmmicrobiota in feces met genetische sequencingtechnieken.
Na twaalf weken ketogeen dieet daalden de scores voor motorische symptomen significant. Ook motorische beperkingen in het dagelijks leven verbeterden significant. Niet-motorische klachten verbeterden eveneens. De onderzoekers rapporteerden significante verbeteringen in constipatie, slaperigheid overdag, angst, depressie en kwaliteit van leven. Cognitieve scores namen eveneens toe.
Analyse van de darmmicrobiota toonde bij parkinsonpatiënten een afwijkende bacteriële samenstelling vergeleken met gezonde controles. Na het dieet veranderde de totale microbiële diversiteit niet significant, maar specifieke bacteriële taxa veranderden wel. Zo nam de relatieve abundantie van onder meer Enterococcus en Synergistota toe en daalde Alloprevotella.
De onderzoekers concludeerden dat een ketogeen dieet samenging met verbetering van motorische en niet-motorische symptomen bij patiënten met parkinson. Tegelijk traden gerichte veranderingen op in de samenstelling van de darmmicrobiota. De resultaten plaatsen metabole processen en de darm-hersenas nadrukkelijk in beeld bij parkinson.
Beperkingen van de studie waren het kleine aantal deelnemers en het hoge uitvalpercentage. Daarnaast ontbrak een controlegroep van parkinsonpatiënten zonder dieetinterventie. De onderzoekers maten bovendien geen metabolieten zoals korteketen vetzuren of ontstekingsmarkers, waardoor mechanistische verklaringen beperkt blijven.
Luo X-M, Luo J, Zhang Q et al. Exploring the role of gut microbiota in potential mechanism of ketogenic diet in alleviating Parkinson’s disease symptoms. Front Neurosci. 2026 Jan 23;20:1678894.