NAFLD is een afkorting van non-alcoholic fatty liver disease ofwel niet-alcoholische leververvetting. Het is vaak een gevolg van een ongezonde leefstijl met weinig lichaamsbeweging en calorierijke voeding. Toch krijgen slanke mensen deze ziekte ook. In recent onderzoek ontrafelden onderzoekers hoe de ziekte zich ontwikkelt bij slanke mensen.
NAFLD is een verzamelnaam van leveraandoeningen die als beginstadium leververvetting heeft en als eindstadium leverontsteking (NASH), wat kan leiden tot levercirrose en leverkanker. NAFLD is niet het gevolg van overmatig alcoholgebruik.
Het onderzoeksteam vergeleek het metabolisme, de darmmicrobiota en genetische profielen van slanke- en ‘niet-slanke’ patiënten met leververvetting teneinde te bepalen welke factoren bijdragen tot de ontwikkeling van de ziekte en de progressie ervan. De onderzoeksgroep was een cohort van patiënten met bewezen (biopsie) NAFLD (n = 538), slanke gezonde controles (n = 30) en muismodellen.
Vergeleken bij niet-slanke patiënten hebben slanke patiënten hogere spiegels van galzuren en van een eiwit genaamd fibroblast growth factor 19 (FGF19). Deze twee factoren verhogen het energieverbruik. Dat is wellicht de verklaring voor het feit dat slanke mensen met leververvetting slank blijven. Vermoedelijk hebben slanke patiënten met een vette lever een obesitasresistent profiel en passen ze zich bij een overmaat aan calorieën beter aan. De onderzoekers identificeerden ook veranderingen in specifieke darmbacteriën en nieuwe genen die de ontwikkeling van leververvetting beïnvloeden. Vergelijkbare resultaten werden gevonden bij slanke en niet-slanke muismodellen met NAFLD.
De eindconclusie van het onderzoeksteam is dat slanke mensen met NAFLD een gunstiger metabool- en histologisch profiel hebben vergeleken met obese mensen met NAFLD. Het gunstige profiel beschermt slanke patiënten echter niet tegen vetstapeling. De metabole aanpassingsmechanismen bij leververvetting lijken verloren te gaan in de late stadia van de ziekte. Dit zou kunnen verklaren waarom de slanke patiënten slechtere ziekte-uitkomsten hebben dan de obese. Nu er meer bekend is over het metabole profiel en het proces achter de leververvetting bij slanke mensen, is er meer kans op een gerichte behandeling.
Chen F et al. Lean NAFLD: A Distinct Entity Shaped by Differential Metabolic Adaptation. Hepatol. 2019; doi:10.1002/hep.30908